20 jaar flora en fauna op de baan: Wist U dat …...?

20 Jaar geleden, op 4 juli 2005, ontving GcZ het “Certificaat van Deelname” aan het toenmalige CtG (Committed to Green) programma, de voorloper van het huidige GEO (Golf Environment Organization). Ging het bij CtG voornamelijk om “het groen”, zowel het bespeelde deel van de baan als de natuur eromheen, GEO stelt zich ten doel golfbanen te stimuleren en helpen bij hun steven naar “duurzaamheid”. Een veelomvattend begrip dat vaak wordt omschreven met behulp van de “3 P's”: People, Planet, Profit; het vinden van balans tussen mens, milieu en economie. In relatie tot “de golfbaan” is daarbij uiteraard veel aandacht voor natuurbeheer.

Eén van de doelstellingen van natuurbeheer is vergroten van de biodiversiteit. Om dat te monitoren zijn inventarisaties nodig. In de loop van deze 20 jaar zijn er zo heel wat gegevens over onze flora en fauna verzameld. Wist U bijvoorbeeld dat ….

Er maar liefst 99 vogelsoorten zijn waargenomen?

Die zijn er niet allemaal tegelijk, het wisselt per seizoen en per jaar. En het verandert ook in de loop der jaren omdat de ontwikkeling van de natuur in Flevoland als geheel invloed heeft: 20 jaar geleden waren de bossen hier nog niet oud genoeg voor b.v. de boomklever en de groene specht.
We kennen vaste bewoners, die zijn er altijd (zoals huismus, merel, ekster)
Zomervogels, die elders overwinteren maar hier broeden (boerenzwaluw b.v., zwartkop)
Wintergasten, die niet op de baan broeden maar er wel in de winter vertoeven (slobeend)
Doortrekkers, vogels die tijdens de voor- of najaarstrek hier een paar dagen pauzeren voordat ze verder reizen (kramsvogel, koperwiek)
Foeragerende buurtbewoners, vogels die niet op de baan leven/broeden maar er wel naar voedsel komen zoeken (o.a. visdiefje, aalscholver, scholekster, en huis-, oever- en gierzwaluw)
En dan zijn er nog zeldzame bezoekers, soorten die gewoonlijk niet op onze baan komen maar zo af en toe raakt er hier toch een enkeling verzeild (beflijster, steenuil, groenpootruiter)

Er meer dan 70 kerkuilskuikens grootgebracht zijn?

En dat is een voorzichtige schatting. Door allerlei omstandigheden is het niet alle jaren bijgehouden, maar van 2011 t/m 2019 waren het er in elk geval 55. Al vóór 2011, en ook na 2019 zijn er diverse succesvolle broedsels geweest.
Intussen heeft er ook een paartje ransuilen golfbaan Zeewolde gevonden als geschikt broedterrein.
En omdat uilen geweldige muizenvangers zijn, zijn ze hier allemaal van harte welkom.

Er ongeveer 80 soorten bomen en struiken op het terrein te vinden zijn?

Bij een in 2003 uitgevoerde flora inventarisatie waren dat er nog maar 40.
Naast oer-Hollandse eiken en lindes zijn er ook de meer exotische gingko biloba en koelruit.
En er zijn een paar iepen die de iepziekte uitbraak van de jaren '70 hebben overleefd en er dus al stonden voordat de golfbaan een feit was. Zoals bekend is golfbaan Zeewolde aangelegd in het Horsterwold, waar indertijd door de toenmalige Rijksdienst voor de IJsselmeerpolders als productiebos diverse soorten bomen waren aangeplant. Dit is nog goed te zien op Aak 5. Kijkend vanaf de Tee richting de dogleg kun je daar, keurige in het gelid, hele rijen wilgen zien staan.

Er regelmatig een bever op bezoek komt en er daarnaast nog allerlei andere zoogdieren verblijven?

Behalve bekende viervoeters [vos, ree, damhert, konijn, (boom)marter, wezel, egel, mol, muizen
(o.a. de bosmuis), bruine rat, en af en toe een ondernemende huiskat] ook een paar vliegende [gewone en ruige dwergvleermuis].

Er zeker 10 soorten vissen in onze vijvers zwemmen?   

Brasem, karper, baars, snoek, voorn, kroeskarpers, graskarper, zeelt, kleine modderkruiper, en een enkele spiegelkarper is ook gezien.

Er wel amfibieën zijn (kleine watersalamander, bruine en groene kikkers, en de gewone pad) maar (nog) geen reptielen zoals hagedissen of slangen?

Hoewel de habitat geschikt is voor de ringslang, is deze vrij zeldzaam in Flevoland en tot op heden nog niet in Zeewolde waargenomen.

Er daarnaast, afgezien van de speciaal ingezaaide kleurrijke bloemenveldjes, nog honderden planten, insecten en andere ongewervelden zijn die erop wachten om geïnventariseerd te worden?

En dat is zeker wat planten betreft op zo'n groot terrein als het onze niet eenvoudig.
Bij de al eerdergenoemde flora inventarisatie van 2003 zijn ongeveer 140 soorten geteld.
In later jaren (2012, 2019) is er opnieuw geïnventariseerd, maar volgens een andere methode die specifiek bedoeld is om ontwikkelingen te volgen. Daarbij worden representatieve gedeelten van het terrein bekeken, en niet het volledige terrein. Toen werden 75 à 80 planten soorten gevonden.

Tot slot de “ongewervelden”. Meer dan 90% van al het dierenleven op onze planeet hoort bij de ongewervelden, variërend van minuscule insecten tot de reuzeninktvis. Zoals de naam al aangeeft is het ontbreken van een wervelkolom kenmerkend voor deze groep. O.a geleedpotigen (b.v. insecten, spinnen), weekdieren (zoals slakken, mosselen) en wormen zijn ongewervelden.
In 2019 is voor het eerst een inventarisatie van ongewervelden op de baan uitgevoerd, waarbij 236 soorten werden geteld. Behalve vlinders spreken deze over het algemeen nogal kriebelige, stekende of slijmerige beestjes niet direct tot de verbeelding, maar volgens de waarnemer waren er wel een paar interessante insecten bij (elzenridderwants, pootmot).

Tot zover dit overzicht van flora en fauna wetenswaardigheden die zijn opgetekend gedurende de afgelopen 20 jaar. Heeft u nog vragen, opmerkingen of misschien wel aanvullende informatie, neem dan gerust contact op met de baancommissie.

Paula van Schaik, baancommissie
Portefeuille Natuur & Milieu/GEO